Phiên dịch khi đi khám bệnh ở phòng khám, bệnh viện

Nó dùng để làm gì, và không dùng để làm gì

Trong phiên dịch, mỗi điều bác sĩ nói hiện trên màn hình thành hai bong bóng — lời đã nói và bản dịch — chỉ giây lát sau khi họ ngừng lại. Khi đến lượt bạn, bạn đổi chỗ hai ngôn ngữ và câu trả lời của bạn hiện bằng ngôn ngữ của họ. Danh sách chọn có hàng trăm ngôn ngữ, nên một người mẹ chỉ nói tiếng Việt đi khám ở một phòng khám tại Hàn Quốc cũng khả thi như tiếng Anh và tiếng Tây Ban Nha.

Thứ nó tạo ra là bản dịch máy của những gì đã nói, không hơn. Ứng dụng không phải phiên dịch viên y tế có chứng nhận, và không điều gì nó hiển thị là lời khuyên y tế. Hãy coi nó là cách để theo kịp cuộc trò chuyện và được hiểu, còn các quyết định y tế thì để đúng chỗ của chúng: cho nhân viên y tế, và cho người bệnh.

Khi nào nên yêu cầu phiên dịch viên chuyên nghiệp

Có những lúc ở phòng khám quá quan trọng để dựa vào một bản dịch mà không ai trong phòng kiểm tra được. Nhiều bệnh viện và phòng khám có thể bố trí phiên dịch viên, trực tiếp hoặc qua điện thoại. Hãy hỏi khi đặt lịch, và hỏi lại ở quầy tiếp đón; không phải nơi nào cũng có, nên hãy hỏi sớm. Đây là những lúc nên đề nghị bằng được:

• Giấy đồng ý điều trị, và mọi giấy tờ bạn được yêu cầu ký.
• Chẩn đoán, kết quả xét nghiệm, hoặc cuộc trao đổi về bệnh nặng hay bệnh lâu dài.
• Lựa chọn giữa các phương pháp điều trị, hoặc chuẩn bị cho phẫu thuật hay gây mê.
• Sức khỏe tâm thần, và mọi chuyện mà từng chữ chính xác mang cả ý nghĩa.
• Người bệnh không tự kiểm tra được bản dịch — một đứa trẻ nhỏ, hay cha mẹ đang lú lẫn hoặc rất mệt.
• Cấp cứu. Hãy gọi số cấp cứu tại chỗ trước; đừng mất những phút đầu để cài đặt ứng dụng.

Thiết lập trước khi vào phòng khám

Hãy làm ở phòng chờ, đừng để bác sĩ phải chờ. Nút Dịch bật tính năng dịch; chỉ chọn mẫu Dịch thuật thì chưa bật được.

1. Chạm Dịch, nút hình quả địa cầu, và trong bảng Dịch thuật, bật “Dịch trò chuyện và phiên trực tiếp”.
2. Đặt “Từ” là ngôn ngữ của bác sĩ, hoặc “Tự động phát hiện”, và “Đến” là ngôn ngữ của người cần hiểu — bạn, hoặc cha mẹ bạn.
3. Chạm Bắt đầu (Bắt đầu phiên trên iPad và Mac) khi được gọi vào, trước khi bác sĩ bắt đầu nói.
4. Để trả lời, mở Dịch và đổi chỗ “Từ” với “Đến”, trả lời, rồi đổi lại. Nếu “Từ” để “Tự động phát hiện”, bạn chỉ cần đổi “Đến”.
5. Chạm Kết thúc khi buổi khám xong, hoặc trước bất kỳ phần nào bạn không muốn gửi qua đám mây.

Trong phòng khám: đặt điện thoại ở đâu, và nói gì trước tiên

Hãy nói với bác sĩ ngay từ đầu, trước khi chạy phiên: bạn đang dùng ứng dụng dịch bằng AI, nó nghe cuộc trò chuyện, và âm thanh được một dịch vụ đám mây xử lý. Nhân viên y tế nên biết lời họ đến với bạn bằng cách nào, và một số người sẽ đề nghị gọi phiên dịch viên ngay lúc đó. Hãy nhận lời.

Đặt điện thoại trên bàn giữa hai người, màn hình ngửa lên, nơi cả hai cùng đọc được; bác sĩ cũng thấy phần của bạn trong cuộc trò chuyện, nên dễ nhận ra khi có gì bị dịch sai. Hãy nhờ họ nói câu ngắn, ngừng lại giữa các câu, và viết ra mọi con số quan trọng.

Phiên trực tiếp kết thúc khi ứng dụng chuyển xuống nền hoặc màn hình khóa. Một lần thăm khám có thể mất khá lâu trong khi điện thoại nằm yên, nên hãy đặt Tự động khóa lâu hơn từ trước, trong Cài đặt của iPhone ở mục Màn hình & Độ sáng, và cắm sạc nếu buổi khám ở bệnh viện kéo dài. Nếu cần tra gì đó trong ứng dụng khác, hãy chuẩn bị chạm Bắt đầu lại sau đó.

Chuẩn bị ở nhà những điều quan trọng

Bản dịch hữu ích nhất có thể được chuẩn bị trước buổi khám. Hãy viết ra, bằng ngôn ngữ của bạn, những gì bạn muốn bác sĩ biết. Khi đến lượt bạn, với “Từ” là ngôn ngữ của bạn, hãy gõ hoặc dán vào “Hỏi AI hoặc dán ngữ cảnh…”: chữ gõ được dịch như lời nói, và bác sĩ đọc bản dịch thay vì chờ bạn tìm từ. Một danh sách hữu ích gồm:

• Triệu chứng là gì, bắt đầu từ khi nào, điều gì làm đỡ hơn hay nặng hơn.
• Các loại thuốc đang dùng thường xuyên, kèm liều lượng.
• Dị ứng, các ca phẫu thuật hay bệnh đã từng mắc.
• Những câu hỏi bạn muốn được trả lời trước khi về.

Kiểm tra lại, và ghi ra giấy

Tên thuốc, liều lượng và con số là chỗ dịch trực tiếp yếu nhất, mà ở phòng khám đó lại là những điều quan trọng nhất. Một liều thuốc nói nhanh có thể bị nghe nhầm trước cả khi được dịch. Hãy mang theo vỏ hộp các loại thuốc bạn đang dùng: tên biệt dược khác nhau giữa các nước, và hoạt chất in trên hộp mới là thứ bác sĩ ở nơi khác dễ nhận ra.

Trước khi về, hãy nhắc lại những gì bạn hiểu — “Vậy là mỗi ngày hai viên trong mười ngày, và quay lại nếu sốt quá ba ngày, đúng không ạ?” — và để bác sĩ đọc bản dịch rồi xác nhận hoặc sửa. Hãy xin đơn thuốc và cách dùng bằng văn bản; một tờ giấy in đáng tin hơn một màn hình mà sau này bạn có thể đọc nhầm.

Nếu muốn giữ lại một câu, hãy chọn chữ trong bong bóng và sao chép bằng menu hệ thống vào ghi chú của riêng bạn. Phiên được lưu trên thiết bị; không có nút xuất hay chia sẻ.

Thông tin sức khỏe là thông tin nhạy cảm

Những gì được nói ở phòng khám thuộc loại thông tin riêng tư nhất, và trong phiên đám mây, nó rời khỏi căn phòng: âm thanh đi thẳng từ thiết bị của bạn đến Realtime API của OpenAI, nơi tạo ra bản ghi và bản dịch, và chữ gõ cũng được gửi theo cách đó. Sau đó phiên được lưu trên thiết bị của bạn, không đồng bộ đám mây. Máy chủ của Arte Soft không bao giờ nhận âm thanh, bản ghi hay bản dịch.

Hãy quyết định trước xem điều đó có chấp nhận được cho buổi khám này không, và nói rõ với bác sĩ cũng như với cha mẹ đi cùng. Phòng khám thường có quy định riêng về ghi âm, và bản ghi trực tiếp cũng đáng được hỏi như một bản ghi âm; hướng dẫn về việc ghi âm và ghi lời người khác giải thích nên nói gì.